Temat dzików regularnie przewija się w dyskusjach prowadzonych podczas obrad Rady Miasta w Kobyłce. Powracają pytania o to, czy podejmowane przez miasto działania przynoszą oczekiwane efekty. Choć przeprowadzane są odstrzały redukcyjne, stosowane preparaty odstraszające i kampanie edukacyjne, problem wciąż pozostaje aktualny. Coraz wyraźniej widać też, że bez współpracy z sąsiednimi gminami i zmian w przepisach trudno będzie znaleźć skuteczne rozwiązanie w tej sytuacji.
Jak ostatnio poinformowała wiceburmistrz Kobyłki Paulina Tlaga, aktualnie koło łowieckie odstrzeliło 42 z 65 dzików objętych decyzją obowiązującą od 13 maja 2026 r. do końca marca 2027 r. W Kobyłce prowadzono również działania polegające na udostępnianiu mieszkańcom preparatów odstraszających. W bieżącym roku rozdysponowano już 45 litrów takich środków. W ramach umowy dotyczącej dystrybucji preparatów w sierpniu zabezpieczono 13 lokalizacji ulic, a środki rozwieszono w 57 punktach. Przedstawiono także dane dotyczące interwencji wykonawcy związanych ze zgłoszeniami o obecności dzików. W kwietniu odnotowano 16 interwencji, w maju 34, w czerwcu 41, w lipcu 38, a w sierpniu 16. Łącznie w wymienionym okresie przeprowadzono 145 interwencji. (…)
Trwa IV edycja kampanii „Jesteś widoczny, jesteś bezpieczny”. W poprzedniej odsłonie akcji uczestniczyło 90 szkół i 1,6 tys. uczniów z Mazowsza. Teraz najbardziej aktywne placówki przechodzą od internetowych quizów do praktyki. W 33 szkołach odbędą się zajęcia z ratownikami, strażakami, policjantami i ekspertami WORD, podczas których młodzież będzie doskonalić umiejętności związane z bezpieczeństwem i udzielaniem pierwszej pomocy.
Deszcz, mgła, szybko zapadający zmrok i ciemne ubrania sprawiają, że piesi są znacznie mniej widoczni na drodze. Nie warto zakładać, że skoro widzimy nadjeżdżające auto, to kierowca widzi również nas. Może on nas zauważyć dopiero z odległości 40 metrów. To za mało, by wyhamować. Pieszy mający na sobie elementy odblaskowe jest widoczny z odległości nawet 150 metrów. W takiej sytuacji odblaski mogą uratować życie.
– Od najmłodszych lat warto kształtować dobre nawyki związane z bezpieczeństwem. Jesień i zima to czas, kiedy piesi i rowerzyści są mniej widoczni, dlatego tak ważna jest edukacja w tym zakresie. W ramach kampanii „Jesteś widoczny, jesteś bezpieczny” pokazujemy, że nawet niewielkie działania, takie jak noszenie elementów odblaskowych, mogą mieć ogromne znaczenie – podkreśla marszałek Adam Struzik.
Praktyczne lekcje bezpieczeństwa dla uczniów
W ramach kampanii społecznej „Jesteś widoczny, jesteś bezpieczny” samorząd województwa mazowieckiego stworzył portal edukacyjny „Bezpieczne Mazowsze”. To dla uczniów nauka i zabawa, a na najlepszych czekają nagrody. Uczestnicy zdobywają wiedzę w pięciu blokach tematycznych: pasażer, rowerzysta, pieszy, inny uczestnik ruchu drogowego oraz bezpieczny i odpowiedzialny.
W szkołach, które w poprzedniej edycji zdobyły największą liczbę punktów, zostaną zorganizowane warsztaty z udziałem ratowników medycznych, strażaków i policjantów czy ekspertów z WORD-ów. Uczniowie będą mogli zmierzyć się m.in. z rowerowym torem przeszkód oraz uczestniczyć w symulacji udzielania pierwszej pomocy z użyciem technologii VR. Do końca semestru zajęcia w ramach kampanii społecznej „Jesteś widoczny, jesteś bezpieczny” zostaną przeprowadzone w 33 placówkach na terenie Mazowsza. Każdy uczestnik internetowej części kampanii otrzyma zestaw z elementami odblaskowymi, a dla najbardziej aktywnych uczniów przewidziano dodatkowe nagrody.
– Akcja „Jesteś widoczny, jesteś bezpieczny” zwiększa świadomość dzieci w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jesienią, gdy szybciej zapada zmrok, odblaski stają się szczególnie ważnym elementem dbania o bezpieczeństwo. Takich odpowiedzialnych nawyków uczymy najmłodszych mieszkańców Mazowsza. W pierwszej edycji kampanii uczestniczyło ponad 60 szkół, natomiast w poprzedniej już 90. Aż 1,6 tys. dzieci korzystało z naszego portalu edukacyjnego i rozwiązywało zadania pomagające przygotować się do egzaminu na kartę rowerową – zaznacza Anna Brzezińska, członkini zarządu województwa mazowieckiego.
Portal edukacyjny„Bezpieczne Mazowsze” powstał z myślą o uczniach szkół podstawowych, którzy przygotowują się do uzyskania karty rowerowej. Materiały, które znajdują się na stronie internetowej bezpiecznemazowsze.mazovia.pl, pozwalają na poszerzenie wiedzy na temat szeroko rozumianego bezpieczeństwa i udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej. Pomogą dzieciom nie tylko w poznawaniu zasad ruchu drogowego i stosowaniu ich w praktyce, ale też w rozwijaniu poczucia odpowiedzialności za swoje działania i zrozumieniu ich wpływu na innych. Zostały one przedstawione w atrakcyjnej formie, m.in. prezentacji, filmów i animacji. Quizy i gry pomogą przyswoić niezbędną wiedzę w przyjemny i łatwy sposób. Dostęp do wszystkich treści na portalu jest bezpłatny.
W ubiegłym tygodniu podjęto projekt uchwały wyrażającej stanowisko Rady Miejskiej w Wołominie w sprawie potrzeby skoordynowania działań dotyczących zabezpieczenia nieruchomości i całkowitego usunięcia odpadów niebezpiecznych zalegających przy ul. Łukasiewicza 11 w Wołominie.
Jak czytamy w treści tego dokumentu: „Rada Miejska w Wołominie stwierdza istnienie poważnego, udokumentowanego zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców Wołomina oraz dla środowiska, wynikającego z obecności ok. 20 422 Mg odpadów niebezpiecznych, zawierających m.in. ksylen, chloroform, glikol etylenowy i acetonitryl, zgromadzonych w bezpośrednim sąsiedztwie zakładu dużego ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej DJ CHEM CHEMICALS S.A. oraz zlewni rzeki Czarnej, pozostającej w systemie hydrologicznym prowadzącym do Zalewu Zegrzyńskiego, z którego pobierana jest woda na potrzeby części aglomeracji warszawskiej.
Rada Miejska wyraża szczególne zaniepokojenie kumulacją czynników ryzyka wynikających z pogarszającego się stanu pojemników, występujących rozszczelnień, braku stałej ochrony fizycznej nieruchomości i stałej kontroli wejść i wjazdów, a także prowadzonej na jej terenie działalności gospodarczej oraz ruchu pojazdów. Dodatkowym czynnikiem ryzyka jest bezpośrednie sąsiedztwo zakładu dużego ryzyka wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Okoliczności te wymagają uwzględnienia możliwości wystąpienia pożaru, wycieku, emisji substancji niebezpiecznych oraz efektu domina, którego skutki mogą wykraczać poza teren Gminy Wołomin.
Rada Miejska w Wołominie stoi na stanowisku, że sytuacja związana z odpadami niebezpiecznymi zgromadzonymi przy ul. Łukasiewicza 11 (…)
Jaki los czeka aptekę znajdującą się przy ulicy Żymirskiego w Kobyłce? Kierownik apteki, która mieści się w budynku Miejskiego Samodzielnego Zakładu Opieki Zdrowotnej, zwróciła się do radnych z prośbą o pozytywne rozpatrzenie wniosku o przedłużenie umowy najmu lokalu. Ostateczną decyzję w tej sprawie trzeba było jednak odłożyć na później, ponieważ radni zwrócili uwagę na to, że stawka najmu jest bardzo niska w porównaniu z warunkami rynkowymi i z czynszami płaconymi przez innych najemców.
– Zwracam się do państwa jako kierownik apteki, ale także jako farmaceuta i członek lokalnej społeczności, z prośbą o pozytywne rozpatrzenie wniosku o przedłużenie najmu lokalu, w którym od blisko 30 lat funkcjonuje nasza apteka. Nie jest to dla nas wyłącznie kwestia przedłużenia umowy najmu. To decyzja, która będzie miała bardzo konkretne znaczenie dla mieszkańców korzystających z przychodni i dla całej lokalnej społeczności. Nasza apteka każdego miesiąca obsługuje ponad 7 tys. pacjentów. To tysiące osób, które przychodzą do nas bezpośrednio po wizycie u lekarza, ale również mieszkańcy, którzy potrzebują szybkiej porady, wsparcia w prawidłowym stosowaniu leków czy pomocy w rozwiązaniu problemu zdrowotnego. Są to osoby starsze, przewlekle chore, często wymagające szczególnej uwagi i cierpliwości. To również ich rodziny, opiekunowie i mieszkańcy, którzy każdego dnia obdarzają nas zaufaniem. Dlatego trudno nam sobie wyobrazić sytuację, w której ta lokalna społeczność pozostanie bez apteki w tym miejscu. Prawo farmaceutyczne dokładnie określa, gdzie może powstać apteka. Licencja prowadzenia apteki jest ściśle związana z adresem. Dlatego my swojej działalności nie możemy przenieść na choćby drugą stronę ulicy. Jeżeli nie dostaniemy przedłużenia umowy najmu, apteki w tym miejscu nie będzie, ani naszej, ani żadnej innej, również w promieniu kilometra. Dla młodej osoby przejście do innej apteki może być tylko niedogodnością. Natomiast dla pacjenta starszego (…)
Czy miasto Kobyłka jest przygotowane na sytuacje kryzysowe i ewentualne zagrożenia mogące mieć wpływ na bezpieczeństwo mieszkańców? Tego typu pytania pojawiły się podczas ostatniej sesji Rady Miasta Kobyłka.
W odpowiedzi wiceburmistrz Paulina Tlaga poinformowała, że Kobyłka systematycznie pozyskuje środki zewnętrzne na zadania związane z ochroną ludności i obroną cywilną. W ubiegłym roku miasto pozyskało środki na przygotowanie miejsca ukrycia w budynku strażnicy OSP. W bieżącym roku pozyskano 615 tys. zł na wykonanie dokumentacji projektowej i uzyskanie pozwolenia na budowę. Dokumentacja ma zostać przygotowana i rozliczona do końca roku, a w kolejnym roku, w przypadku kontynuacji programu, miasto zamierza ubiegać się o środki na realizację samego obiektu. Miasto pozyskało również środki na przygotowanie miejsca ukrycia poprzez rozbudowę Urzędu Miasta i wykonanie garażu podziemnego w części rozbudowywanego obiektu. Trwają również działania związane z zakupem mobilnej stacji uzdatniania wody, która ma zostać przekazana Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej. (…)
Tylko w dniach 19 sierpnia – 16 września Straż Miejska w Ząbkach przeprowadziła 16 interwencji dotyczących hulajnóg elektrycznych. Część została zakończona rozmowami z popełniającymi wykroczenie oraz ich rodzicami. W przypadku 8 interwencji wystawiono mandaty karne. Natomiast 27 sierpnia podczas patrolu miasta strażnicy zauważyli trzech nieletnich bez kasków na hulajnodze elektrycznej. Zatrzymano dzieci i przewieziono do Komisariatu Policji, skąd odebrali ich rodzice. To tylko niektóre z przykładów jak Miasto Ząbki radzi sobie z hulajnogistami, którzy coraz częściej wywołują lęk przechodniów i irytację kierowców.
O możliwości działania miasta w tej sprawie zapytała niedawno na sesji rady miasta radna Agnieszka Ignaczak, rozpoczynając prawdziwą burzę mózgów.
– Chciałabym zapytać w kwestii bezpieczeństwa na hulajnogach. Czy my jako Rada Miasta możemy podjąć jakąś uchwałę, która by ograniczała na przykład prędkość na tych hulajnogach? Wiele miast w Polsce w ostatnim czasie podejmuje uchwały, gdzie muszą być w tych hulajnogach zamontowane blokady z ograniczeniem, chodzi o te elektryczne z ograniczeniem na przykład do 25 km/h. Czy to jest możliwe, żebyśmy my mogli podjąć taką uchwałę?
Zielonka zredagowała apel dotyczący podjęcia pilnych prac legislacyjnych ws. przeciwdziałania bytowaniu dzików na terenie zamieszkałym. Dodatkowo prosi mieszkańców o podpisanie miejskiej petycji w tej sprawie.
Petycja dotycząca podjęcia działań legislacyjnych, dających gminie skuteczne uprawnienia do przeciwdziałania obecności dzików na terenie zamieszkałym, ma być wspólnym działaniem Rady Miasta, burmistrza oraz mieszkańców Miasta Zielonka. Ma być wyrazem oddolnego apelu o zmiany w prawie dające samorządowi gminnemu skuteczne narzędzia, instrumenty i uprawnienia do podejmowania działań w celu przeciwdziałania występującym zagrożeniom wywoływanym przez stada dzików coraz częściej bytujące na terenach miejskich.
Jak przyznał na ostatniej sesji rady miasta burmistrz Kamil Iwandowski: – Miasto Zielonka znajduje się rzeczywiście w czołówce miast w kraju z największym procentowym udziałem terenów zielonych o leśnej charakterystyce biologiczno-roślinnej. To fakt, jesteśmy też jednym z miast pod Warszawą z największymi terenami bytowania zwierzyny dzikiej i leśnej. Tereny zamknięte są świetnym miejscem i wspaniałym miejscem do bytowania, rozmnażania się i życia fauny dzikiej zwierzyny leśnej.
Nie jest jednak normalnością, jeżeli rodzice, nasi mieszkańcy, drżą w obawach o swoje dzieci, które wychodzą do szkoły i spotykają się nie z jednym dzikiem, tylko ze stadami takich dzików. Zdiagnozowaliśmy sytuację, ponieważ w ostatnim czasie dosyć często na ten temat dyskutowaliśmy, szukając różnorodnych rozwiązań. Oczywiście część znaleźliśmy, niestety nie są one skuteczne. (…) Szanowni państwo, radni i również nasi mieszkańcy codziennie wychodzą ze swoich domów i widzą to, z czym mamy do czynienia. To znaczy nasze parki, skwery, klomby są zdewastowane. Inaczej tego nazwać nie można. One są rozryte do takiego stanu, iż sama ich poprawa generuje zarówno koszty, jak i czas i zaangażowanie oczywiście pracowników. To jest jeden aspekt. Drugi aspekt to jest niszczenie również infrastruktury sportowej, infrastruktury wypoczynkowej, nawierzchni placów zabaw. No drodzy państwo, wychodzimy w przestrzeń publiczną i widzimy, że wszystko to, o co tak pieczołowicie dbaliśmy, jest degradowane, niszczone. Nie są to incydenty. (…)
BIMAST Construction Group został Głównym Partnerem UKS Bankówka Zielonka. Dla prezesa firmy to coś więcej niż współpraca z klubem sportowym.
W Zielonce dorastał, chodził do szkoły i po raz pierwszy spróbował swoich sił w unihokeju.
Pierwsze treningi odbywały się w Szkole Podstawowej nr 3. Prowadził je osobiście Pan Stanisław Głowienka, którego prezes BIMAST zapamiętał jako człowieka o ogromnym doświadczeniu i jeszcze większej wiedzy. Zajęcia były wymagające, a poziom zawodników wysoki. Unihokej cieszył się w Zielonce dużą popularnością, więc — jak wielu chłopaków w mieście — postanowił spróbować.
– Po pewnym czasie zobaczyłem, że odstaję poziomem od pozostałych zawodników. Wiedziałem już, że wielkiej kariery w unihokeju nie zrobię, ale treningi wspominam bardzo dobrze. Do dziś mam swój kij – mówi prezes BIMAST.
Z Zielonką łączą go nie tylko wspomnienia z sali gimnastycznej. Tu chodził do szkoły podstawowej i gimnazjum, zawierał pierwsze przyjaźnie i przeżywał pierwsze młodzieńcze miłości. Choć dziś mieszka gdzie indziej, miasto wciąż zajmuje ważne miejsce w jego życiu. Wielu znajomych ze szkolnych lat nadal gra w Bankówce i odnosi sukcesy w unihokeju.
– Wybór Bankówki był dla mnie naturalny. Mam ogromny sentyment do klubu i do Zielonki. Cieszę się, że mogę dziś wesprzeć ludzi, których znam od lat, oraz zawodników, którzy dopiero zaczynają swoją sportową drogę – podkreśla.
Jako Główny Partner BIMAST będzie wspierać działalność klubu. Firma ufunduje również nagrody dla MVP meczu derbowego z Łochowem przed własną publicznością, MVP sezonu oraz młodego talentu. Prezes BIMAST liczy, że współpraca pomoże Bankówce się rozwijać i przyciągnie uwagę do dyscypliny, która zasługuje na większą popularność.
Na co dzień BIMAST Construction Group prowadzi inwestycje budowlane. Budowa lub modernizacja obiektu wymaga połączenia wielu decyzji: projektowych, technicznych, finansowych i organizacyjnych. BIMAST łączy projektowanie wielobranżowe z generalnym wykonawstwem, realizacją instalacji HVAC i serwisem. Dzięki temu projektanci i wykonawcy współpracują od początku, a inwestor ma jeden zespół koordynujący kolejne etapy prac.
Firma buduje i modernizuje budynki mieszkalne, biura, obiekty przemysłowe, placówki medyczne oraz obiekty użyteczności publicznej. Podejmuje się również przebudów w budynkach, które muszą działać podczas remontu. W takich miejscach równie ważne jak wykonanie robót są harmonogram, koordynacja branż i ograniczenie utrudnień dla użytkowników.
BIMAST ma siedzibę w Warszawie i realizuje projekty w całej Polsce. Choć marka jest młoda, tworzą ją specjaliści z ponad 20-letnim doświadczeniem w budownictwie. Hasło firmy — „Silny zespół – Solidny partner” — dobrze oddaje zarówno jej sposób pracy, jak i charakter współpracy z Bankówką.
– Życzę Bankówce dalszych sukcesów. Ludzie związani z klubem wykonują świetną pracę i zasługują na możliwości dalszego rozwoju. Jestem dumny, że mogę im w tym pomóc. Wierzę, że razem możemy zrobić jeszcze więcej – mówi prezes BIMAST.
– Dzięki zaangażowaniu i życzliwości naszych Partnerów możemy konsekwentnie realizować sportowe cele, rozwijać drużynę oraz z jeszcze większą determinacją reprezentować Zielonkę na unihokejowych parkietach. Cieszymy się, że BIMAST Construction Group jest częścią naszej sportowej drogi. Takie wsparcie daje nam nie tylko większe możliwości organizacyjne, ale również poczucie, że za zespołem stoją ludzie i firmy, które wierzą w jego rozwój i ambicje. Dziękujemy za zaufanie, wsparcie i grę w jednej drużynie! – mówi z uśmiechem Jakub Rydzewski członek zarządu UKS Bankówka Zielonka.
Przez blisko trzy stulecia Mazowsze rozwijało się jako odrębne księstwo mające własnych władców, prawo i silną tożsamość regionalną. W 500. rocznicę włączenia Mazowsza do Królestwa Polskiego warto przypomnieć historię książąt mazowieckich, których decyzje wpłynęły na rozwój regionu i pozostawiły trwały ślad w jego krajobrazie kulturowym.
Historycy przyjmują 1526 rok jako datę inkorporacji Mazowsza do Korony – w marcu tego roku wygasła linia Piastów mazowieckich. Kilka miesięcy później król Zygmunt I Stary odebrał przysięgę wierności od szlachty mazowieckiej. Jednak cały proces trwał jeszcze 3 lata, ponieważ nasi przodkowie chcieli zachować choć resztki dawnej samodzielności. Ostatecznie w 1529 roku Sejm zatwierdził wcielenie Księstwa Mazowieckiego do Korony, a szlachta mazowiecka do końca istnienia I RP cieszyła się pewną odrębnością prawną zwaną exceptami mazowieckimi.
– 500. rocznica tego wydarzenia jest doskonałą okazją, by przypomnieć dzieje Księstwa Mazowieckiego i ukazać dziedzictwo potomków Konrada I, którzy – sprawując rządy przez trzy stulecia – zakładali miasta, wznosili zamki, fundowali kościoły, kodyfikowali prawo, wydawali przywileje umożliwiające społeczno-gospodarczy rozwój regionu – podkreśla Adam Struzik, marszałek województwa mazowieckiego.
Mazowsze dla Korony
Jubileuszowi towarzyszy bogaty program wydarzeń organizowanych przez samorząd województwa mazowieckiego pod hasłem „Mazowsze dla Korony. 500-lecie włączenia Mazowsza do Królestwa Polskiego”. Realizatorem projektu jest Muzeum Mazowieckie w Płocku.
W całym regionie odbywają się wystawy, turnieje i festyny historyczne. Program obejmuje także konferencje naukowe, działania edukacyjne, debaty dla młodzieży czy projekty popularyzujące historię regionu. Powstał również film „Biały rycerz. Porwanie księcia Janusza”, a zwieńczeniem obchodów będą publikacje poświęcone dziejom Mazowsza.
Wystawa, jakiej jeszcze nie było
Jednym z najważniejszych punktów jubileuszowego programu jest wystawa przygotowana przez Muzeum Mazowieckie w Płocku. To największa od lat ekspozycja poświęcona średniowiecznym dziejom Mazowsza. Zwiedzający mogą zobaczyć wyjątkowe zabytki związane z książętami mazowieckimi, w tym m.in. hermę św. Zygmunta z piastowskim diademem, miecz sprawiedliwości Zygmunta I Starego, kielich i patenę Konrada Mazowieckiego, Graduał Bolesława II czy słynną Biblię Płocką. W przygotowanie ekspozycji zaangażowały się najważniejsze polskie muzea i archiwa. Wystawę można oglądać do 10 grudnia.
Historia Mazowsza wychodzi z podręczników
Obchody jubileuszu mają również wymiar edukacyjny. W szkołach na terenie całego województwa są prowadzone lekcje żywej historii, podczas których uczniowie poznają dzieje Mazowsza nie tylko z książek.
Młodzi uczestnicy wcielają się w role dawnych książąt, rozwiązują historyczne zagadki, a także biorą udział w rycerskich konkurencjach i zajęciach inspirowanych średniowieczem. Do tej pory zajęcia edukacyjne o historii Mazowsza odbyły się już w ponad 200 szkołach.
Dla nauczycieli przygotowano specjalną ofertę edukacyjną. Obejmuje ona warsztaty oraz gotowe pakiety dydaktyczne, które umożliwiają samodzielne przeprowadzenie zajęć poświęconych historii Mazowsza i mazowieckich Piastów.
Śladami mazowieckich Piastów
Historia Mazowsza i jego władców wciąż jest obecna w wielu miejscach regionu. Ich ślady można odnaleźć m.in. w zamkach, muzeach i nekropoliach rozsianych po całym Mazowszu. Zachęcamy do wypraw Szlakiem Książąt Mazowieckich. Warto odwiedzić m.in.:
Ciechanów: Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie, więcej informacji na stronie muzeum,
Ostrów Mazowiecką: pomnik Anny z Radziwiłłów, więcej informacji na stronie miasta,
Warszawę: miejsce spoczynku książąt mazowieckich: Janusza I i Bolesława IV oraz Stanisława i Janusza III. Bazylika Archikatedralna w Warszawie pw. Męczeństwa św. Jana Chrzciciela, więcej informacji na stronie katedry,
Liw: Muzeum Zbrojownia na Zamku w Liwie, więcej informacji na stronie zamku,
Płock: Nekropolia książąt mazowieckich Bazylika Katedralna pw. Wniebowzięcia NMP, więcej informacji na stronie katedry; Muzeum Mazowieckie w Płocku, więcej informacji na stronie muzeum,
Opinogórę: Nagrobek pamiątkowy Bolesława IV Muzeum Romantyzmu w Opinogórze, więcej informacji na stronie muzeum.
Z losami książąt mazowieckich są związane też m.in. Gostynin, Grójec, Radziejowice czy Warka.
Więcej informacji na: https://mazovia.pl/pl/pismo-samorzadu-wojewodztwa-mazowieckiego/msp-nr-8-100-2026-wydanie-specjalne-20260817/
